LPS-INDUTSIRLANGAN BRONXIT MODELIDA O‘SIMLIK FITOKOMPOZITSIYASINING GEMATOLOGIK VA BIOKIMYOVIY KO‘RSATKICHLARGA TA’SIRINI EKSPERIMENTAL BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.55475/jcgtm/vol5.iss5.2026.692Kalit so'zlar:
LPS, bronxit modeli, fitokompozitsiya, Cyperus rotundus, Urtica dioica, Cinnamomum cassia, gematologik ko‘rsatkichlar, WBC, ALT, ASTAnnotatsiya
Ushbu tadqiqotda o‘simlik xomashyolari asosida ishlab chiqilgan fitokompozitsiyaning LPS-indutsirlangan bronxit modelida kalamushlar periferik qoni gematologik va qon zardobi biokimyoviy ko‘rsatkichlariga ta’siri eksperimental baholandi. Tajribalarda tana vazni 200±20 g bo‘lgan oq laborator kalamushlaridan foydalanildi (n=5). Bronxit modeli Escherichia coli O111 shtammidan olingan lipopolisaxaridni intranazal yuborish orqali chaqirildi. LPS yuborilgandan 48 soat o‘tgach periferik qon ko‘rsatkichlari tekshirilib, modelning shakllanishi baholandi. Keyingi bosqichda 1-namuna, 2-namuna va 3-namunaning ta’siri 5 kun davomida o‘rganilib, natijalar sog‘lom, nazorat va Amboksol guruhlari bilan taqqoslandi. LPS ta’sirida nazorat guruhida WBC miqdori 20,6±1,8×10⁹/l dan 27,2±0,81×10⁹/l gacha oshdi. Besh kunlik tajribadan so‘ng 3-namuna guruhida WBC 12,8±1,6×10⁹/l gacha pasaydi. Shuningdek, ushbu guruhda RBC 11,9±0,12×10¹²/l, HGB 218±3,01 g/l va HCT 0,68±0,004 darajasida qayd etildi. Biokimyoviy tahlilda 3-namuna guruhida ALT faolligi 51,9±4,0 E/l, AST 61,3±2,8 E/l, ishqoriy fosfataza 339±3,5 E/l va umumiy bilirubin 2,86±0,4 mmol/l ni tashkil etdi. Olingan natijalar tadqiq etilgan namunalar orasida 3-namuna LPS-indutsirlangan bronxit sharoitida gematologik ko‘rsatkichlarning me’yorlashishi bo‘yicha eng yaqqol natijalarni namoyon etganini ko‘rsatdi.
References
1. National Research Council. Guide for the Care and Use of Laboratory Animals. 8th ed. Washington, DC: National Academies Press; 2011. doi:10.17226/12910. DOI: https://doi.org/10.17226/12910
2. Qiu X.Y., Yan L.S., Kang J.Y., et al. Eucalyptol, limonene and pinene enteric capsules attenuate airway inflammation and obstruction in lipopolysaccharide-induced chronic bronchitis rat model via TLR4 signaling inhibition // International Immunopharmacology. 2024. Vol. 129. P. 111571. doi:10.1016/j.intimp.2024.111571. DOI: https://doi.org/10.1016/j.intimp.2024.111571
3. Liu L., Chen L., Wang Y., et al. A potential role for macrophages in maintaining lipopolysaccharide-induced subacute airway inflammation in rats // Experimental and Therapeutic Medicine. 2012. Vol. 4(6). P. 983–986. doi:10.3892/etm.2012.726. DOI: https://doi.org/10.3892/etm.2012.726
4. Liu F., Yang Y., Dong H., Zhu Y., Feng W., Wu H. Essential oil from Cinnamomum cassia Presl bark regulates macrophage polarization and ameliorates lipopolysaccharide-induced acute lung injury through TLR4/MyD88/NF-κB pathway // Phytomedicine. 2024. Vol. 129. P. 155651. doi:10.1016/j.phymed.2024.155651. DOI: https://doi.org/10.1016/j.phymed.2024.155651
5. Pannee C., Chandhanee I., Wacharee L. Antiinflammatory effects of essential oil from the leaves of Cinnamomum cassia and cinnamaldehyde on lipopolysaccharide-stimulated J774A.1 cells // Journal of Advanced Pharmaceutical Technology & Research. 2014. Vol. 5(4). P. 164–170. doi:10.4103/2231-4040.143034. DOI: https://doi.org/10.4103/2231-4040.143034
6. Hajhashemi V., Klooshani V. Antinociceptive and anti-inflammatory effects of Urtica dioica leaf extract in animal models // Avicenna Journal of Phytomedicine. 2013. Vol. 3(2). P. 193–200.
7. Liao J.C., Deng J.S., Chiu C.S., Hou W.C., Huang S.S., Shie P.H., Huang G.J. Anti-inflammatory activities of Cinnamomum cassia constituents in vitro and in vivo // Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2012. Vol. 2012. Article ID 429320. doi:10.1155/2012/429320. DOI: https://doi.org/10.1155/2012/429320
Downloads
Nashr etilgan
How to Cite
License
Copyright (c) 2026 Gulchexraxon Y. Sultonova

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Mazkur jurnalda e'lon qilingan maqolalarning mualliflik huquqi, undagi ilmiy yangiliklar, tadqiqot natijalariga javobgarlik maqola mualliflariga tegishli hisoblanadi. Mazkur mualliflik huquqi "Creative Commons "Attribution" 4.0" xalqaro qoidaga asosan belgilanadi.