EKZEMANI DAVOLASHDA EMOLIYENTLAR VA TERI BARYERINI TIKLASH USULLARI
DOI:
https://doi.org/10.55475/jcgtm/vol5.iss5.2026.725Kalit so'zlar:
Ekzema, teri baryeri, emoliyentlar, transepidermal suv yo'qotish, Staphylococcus aureus, atopik dermatit, infeksion asoratlarAnnotatsiya
Ekzema epidermal baryerning jiddiy nuqsoni va tez-tez uchraydigan ikkilamchi yuqumli asoratlar bilan kechadigan surunkali yallig'lanishli teri kasalligidir. Ushbu tadqiqot teri baryerini tiklash va bakterial kolonizatsiyaga moyillikni kamaytirishda emoliyent terapiyasining klinik samaradorligini har tomonlama baholashga qaratilgan. Randomizatsiyalangan klinik tadqiqot dizaynidan foydalangan holda o'rta va og'ir darajadagi ekzema bilan og'rigan bir yuz ellik nafar bemor mintaqaviy dermatologiya va yuqumli kasalliklar markazlarida tekshiruvdan o'tkazildi. Aralashuv guruhi an'anaviy davolash bilan bir qatorda standartlashtirilgan keramidga boy emoliyent rejimini qabul qildi, nazorat guruhi esa faqat an'anaviy davolashni qabul qildi. Klinik baholashlar o'n ikki haftalik davr mobaynida SCORAD indeksi, transepidermal suv yo'qotish o'lchovlari va Staphylococcus aureus uchun mikrobiologik surtmalar olishni o'z ichiga oldi.
Adabiyotlar sharhi ekzema patogenezida filaggrin mutatsiyalari va lipid matritsasi yetishmovchiligining muhim rolini ta'kidlab, baryer disfunksiyasi klinik yallig'lanishdan oldin sodir bo'lishini ko'rsatadi. Bizning empirik natijalarimiz nazorat guruhiga nisbatan emoliyent guruhida transepidermal suv yo'qotish va bakterial kolonizatsiya ko'rsatkichlarining statistik jihatdan sezilarli darajada pasayganligini ko'rsatadi. Baryerni tiklash terapiyasidan foydalangan bemorlarda kasallikning qaytalanishi kamroq kuzatildi va mahalliy kortikosteroidlarni qo'llashga kamroq ehtiyoj sezildi. Muhokama qismi ushbu natijalarni yuqumli kasalliklarning oldini olishning kengroq doirasida ko'rib chiqadi va teri baryerini faol tiklash nafaqat simptomatik yengillik, balki fundamental patofiziologik aralashuv ekanligini isbotlaydi.
Xulosa qilib aytganda zamonaviy emoliyentlarni muntazam qo'llash ekzemani optimal davolash uchun majburiydir, bu baryer buzilishi va ikkilamchi infeksiya siklini samarali to'xtatadi.
References
1. Proksch, E., Brandner, J. M., & Jensen, J. M. (2008). The skin - an indispensable barrier. Experimental Dermatology, 17(12), 1063-1072. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1600-0625.2008.00786.x
2. Kong, H. H., Oh, J., Penn, C., Zeitels, L., Bouffard, G. G., Mullikin, J. C., ... & Segre, J. A. (2012). Temporal shifts in the skin microbiome associated with disease flares and treatment in children with atopic dermatitis. Genome Research, 22(5), 850-859. DOI: https://doi.org/10.1101/gr.131029.111
3. Palmer, C. N., Irvine, A. D., Terron-Kwiatkowski, A., Zhao, Y., Liao, H., Lee, S. P., ... & McLean, W. H. (2006). Common loss-of-function variants of the epidermal barrier protein filaggrin are a major predisposing factor for atopic dermatitis. Nature Genetics, 38(4), 441-446. DOI: https://doi.org/10.1038/ng1767
4. Janssens, M., van Smeden, J., Gooris, G. S., Bras, W., Portale, G., Caspers, P. J., ... & Bouwstra, J. A. (2012). Increase in short-chain ceramides correlates with an altered lipid organization and decreased barrier function in atopic eczema patients. Journal of Lipid Research, 53(12), 2755-2766. DOI: https://doi.org/10.1194/jlr.P030338
5. Simpson, E. L., Chalmers, J. R., Hanifin, J. M., Thomas, K. S., Cork, M. J., McLean, W. H., ... & Williams, H. C. (2014). Emollient enhancement of the skin barrier from birth offers effective atopic dermatitis prevention. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 134(4), 818-823. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jaci.2014.08.005
6. Cork, M. J., Danby, S. G., Vasilopoulos, Y., Hadgraft, J., Lane, M. E., Moustafa, M., ... & Ward, S. J. (2009). Epidermal barrier dysfunction in atopic dermatitis. Journal of Investigative Dermatology, 129(8), 1892-1908. DOI: https://doi.org/10.1038/jid.2009.133
7. Eichenfield, L. F., Tom, W. L., Berger, T. G., Krol, A., Paller, A. S., Schwarzenberger, K., ... & Silverman, R. A. (2014). Guidelines of care for the management of atopic dermatitis - section 2. Management and treatment of atopic dermatitis with topical therapies. Journal of the American Academy of Dermatology, 71(1), 116-132. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jaad.2014.03.023
8. Wollenberg, A., Barbarot, S., Bieber, T., Christen-Zaech, S., Deleuran, M., Gauger, A., ... & European Dermatology Forum (EDF). (2018). Consensus-based European guidelines for treatment of atopic eczema (atopic dermatitis) in adults and children - part I. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 32(5), 657-682. DOI: https://doi.org/10.1111/jdv.14891
9. Tauber, M., Balica, S., Hsu, C. Y., Jean-Decoster, C., Lauze, C., Redoules, D., ... & Simon, M. (2015). Staphylococcus aureus density on lesional and nonlesional skin is strongly associated with disease severity in atopic dermatitis. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 137(4), 1272-1274. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jaci.2015.07.052
10. Danby, S. G., Al-Enezi, T., Sultan, A., Chittock, J., Kennedy, K., English, J., ... & Cork, M. J. (2022). The effect of water hardness on surfactant-induced epidermal barrier damage. Journal of Investigative Dermatology, 138(3), 689-697.
11. Macheleidt, O., Kaiser, H. W., & Sandhoff, K. (2002). Deficiency of epidermal protein-bound linoleic acid in atopic dermatitis. Journal of Investigative Dermatology, 119(1), 166-173. DOI: https://doi.org/10.1046/j.1523-1747.2002.01833.x
12. Leung, D. Y., & Guttman-Yassky, E. (2014). Deciphering the complexities of atopic dermatitis - shifting paradigms in treatment approaches. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 134(4), 769-779. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jaci.2014.08.008
13. Chamlin, S. L., Kao, J., Frieden, I. J., Sheu, M. Y., Fowler, A. J., Fluhr, J. W., ... & Elias, P. M. (2002). Ceramide-dominant barrier repair lipids alleviate childhood atopic dermatitis - changes in barrier function provide a sensitive indicator of disease activity. Journal of the American Academy of Dermatology, 47(2), 198-208. DOI: https://doi.org/10.1067/mjd.2002.124617
14. Elias, P. M., & Steinhoff, M. (2008). Outside-to-inside (and now back to outside) pathogenic mechanisms in atopic dermatitis. Journal of Investigative Dermatology, 128(5), 1067-1070. DOI: https://doi.org/10.1038/jid.2008.88
Downloads
Nashr etilgan
How to Cite
License
Copyright (c) 2026 Nargiz Baxadirovna Nasritdinova,Bekmirza Xolmirzayevich Toshpo'latov

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Mazkur jurnalda e'lon qilingan maqolalarning mualliflik huquqi, undagi ilmiy yangiliklar, tadqiqot natijalariga javobgarlik maqola mualliflariga tegishli hisoblanadi. Mazkur mualliflik huquqi "Creative Commons "Attribution" 4.0" xalqaro qoidaga asosan belgilanadi.