CHENOPODIUM ALBUM (SHO’RA) VA AMARANTHUS RETROFLEXUS ( QAYRILGAN MACHIN)O’SIMLIKLARINING BARGI ASOSIDA HAR XIL NISBATLARDA OLINGAN SPIRTLI VA SUVLI EKSTRAKTLARNI ANTIRADIKALLIK XUSUSIYATINI DPPH METODI BILAN BAHOLASH

CHENOPODIUM ALBUM (SHO’RA) VA AMARANTHUS RETROFLEXUS ( QAYRILGAN MACHIN)O’SIMLIKLARINING BARGI ASOSIDA HAR XIL NISBATLARDA OLINGAN SPIRTLI VA SUVLI EKSTRAKTLARNI ANTIRADIKALLIK XUSUSIYATINI DPPH METODI BILAN BAHOLASH

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.55475/jcgtm/vol5.iss5.2026.666

Kalit so'zlar:

Chenopodium album, Amaranthus retroflexus, antiradikallik, DPPH metodi, spirtli ekstrakt, suvli ekstrakt, antioksidant, erkin radikallar, oksidlovchi stress

Annotatsiya

Ushbu maqolada Chenopodium album (Sho’ra) va Amaranthus retroflexus (Qayrilgan machin) o‘simliklarining barglaridan olingan spirtli va suvli ekstraktlarning antiradikallik xususiyatlari DPPH (2,2-difenil-1-pikrilgidrazil) radikal neytrallashuvi metodi yordamida baholandi. Erkin radikallar inson organizmida oksidlovchi stressga sabab bo‘lib, hujayra shikastlanishlari, yallig‘lanish jarayonlari va turli kasalliklarning rivojlanishida muhim omil hisoblanadi. Shu bois tabiiy antioksidantlarga bo‘lgan qiziqish ortib bormoqda. Tadqiqotda barglardan spirtli va suvli ekstraktlar turli nisbatlarda tayyorlandi va ularning DPPH radikallarini neytrallashtirish samaradorligi spektrofotometr yordamida o‘lchandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, suvli ekstraktlar spirtli ekstraktlarga qaraganda yuqori antiradikal faollikka ega bo‘lib, bu ularning tarkibida ko‘proq gidrofil (suvda eruvchi) antioksidant moddalar mavjudligini ko‘rsatadi. Amaranthus retroflexus ekstrakti Chenopodium album ekstraktlariga nisbatan biroz ustunlik ko‘rsatdi, ammo ikkala o‘simlik ham sezilarli darajada radikallarni neytrallashtirish qobiliyatini namoyish etdi. Ushbu o‘simliklarning tabiiy antioksidant xususiyatlari ularni farmatsevtika va oziq-ovqat sanoatida foydali qo‘shimcha sifatida qo‘llash imkonini beradi. Shuningdek, ularning salomatlikni qo‘llab-quvvatlashda, hujayra darajasida oksidlovchi stressni kamaytirishda va yallig‘lanish jarayonlarini bostirishda potensial manba ekanligi ta’kidlandi. Mazkur tadqiqot tabiiy vositalar yordamida radikal neytrallashuvni oshirish va oksidlovchi stressga qarshi kurashishda Chenopodium album va Amaranthus retroflexus ekstraktlarining ahamiyatini yana bir bor tasdiqlaydi. Ushbu natijalar kelgusida yanada kengroq farmatsevtik va biologik tadqiqotlar olib borilishi uchun asos yaratadi.

Author Biographies

Mukammal Yormuxamatovna Imomova, Farg'ona davlat universiteti

kimyo fanlari bo`yicha falsafa doktori, dotsent

Muattar Abdulazizjanovna Gafurova, Farg‘ona davlat universiteti

o‘qituvchi

References

Brand-Williams, W., Cuvelier, M. E., & Berset, C. (1995). Use of a free radical method to evaluate antioxidant activity. LWT - Food Science and Technology, 28(1), 25–30. https://doi.org/10.1016/S0023-6438(95)80008-5 DOI: https://doi.org/10.1016/S0023-6438(95)80008-5

2. Kumar, S., & Pandey, A. K. (2013). Chemistry and biological activities of flavonoids: An overview. The Scientific World Journal, 2013, Article ID 162750. https://doi.org/10.1155/2013/162750 DOI: https://doi.org/10.1155/2013/162750

3. Prior, R. L., Wu, X., & Schaich, K. (2005). Standardized methods for the determination of antioxidant capacity and phenolics in foods and dietary supplements. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 53(10), 4290–4302. https://doi.org/10.1021/jf0502698 DOI: https://doi.org/10.1021/jf0502698

4. Gulcin I.; Beydemir S., Sat I.G., Kufrevioglu O.I. Evaluation of antioxidant activity of cornelian cherry (Cornus mas L,), Acta Aliment, Hung, 2005, 34, 193–202 DOI: https://doi.org/10.1556/AAlim.34.2005.2.13

5. Blois M.S. Antioxidant determinations by the use of a stable free radical, Nature 1958, 181, 1199–1200 DOI: https://doi.org/10.1038/1811199a0

6. Askarov I.R., Muminov M.M., Yusupov M.A. Study of antiradical properties of artichoke (Cynara Scolymus L,) and milk thistle (Sylybum Marianum L,) vegetable oils, NamDU Ilmiy Axborotnomasi, 2024, 11, p.173-177

7. Askarov I. R., Abdullaev S. S., Mamatkulova S. A., & Abdulloev O. S. (2024), Antioxidant activity and elemental composition of mixtures of fig and common unabi fruits, Journal of Chemistry of Goods and Traditional Medicine, 3(3), 179–205,, https://doi.org/10,55475/jcgtm/vol3,iss3,2024,320Souri, E., Amin, G., Dehmobed-Sharifabadi, A., Nazifi, A., & Farsam, H. (2008). Antioxidative activity of sixty plants from Iran. Iranian Journal of Pharmaceutical Research, 7(3), 203–209.

8. Gülçin İ. (2012). Antioxidant activity of food constituents: An overview. Archives of Toxicology, 86(3), 345–391. https://doi.org/10.1007/s00204-012-0930-z DOI: https://doi.org/10.1007/s00204-011-0774-2

9. Harborne, J. B., & Williams, C. A. (2000). Advances in flavonoid research since 1992. Phytochemistry, 55(6), 481–504. https://doi.org/10.1016/S0031-9422(00)00235-1 DOI: https://doi.org/10.1016/S0031-9422(00)00235-1

10. Rice-Evans, C. A., Miller, N. J., & Paganga, G. (1997). Antioxidant properties of phenolic compounds. Trends in Plant Science, 2(4), 152–159. https://doi.org/10.1016/S1360-1385(97)01018-2 DOI: https://doi.org/10.1016/S1360-1385(97)01018-2

11. Gafurova, M. A. (2023). Antioxidant properties of Chinopodium album and Amaranthus retroflexus leaf extracts: DPPH radical scavenging activity assessment. Journal of Medicinal Plants Research, 17(5), 115–124.

12. Shahidi, F., & Ambigaipalan, P. (2015). Phenolics and polyphenolics in foods, beverages and spices: Antioxidant activity and health effects – A review. Journal of Functional Foods, 18, 820–897. https://doi.org/10.1016/j.jff.2015.06.018 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jff.2015.06.018

13. Wong, C. L., & Cheung, P. C. (2001). Nutritional evaluation of some subtropical seaweeds: Part II—Chemical composition, protein quality and in vitro digestibility. Food Chemistry, 72(3), 405–414. https://doi.org/10.1016/S0308-8146(00)00378-0 DOI: https://doi.org/10.1016/S0308-8146(00)00176-X

14. Gul, S., Jan, M., & Ali, S. (2018). Evaluation of antioxidant and antimicrobial potential of Amaranthus retroflexus leaves. Journal of Plant Sciences, 6(4), 102–109. https://doi.org/10.11648/j.jps.20180604.11

15. Treml, J., & Šmejkal, K. (2016). Flavonoids as potent scavengers of hydroxyl radicals. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 15(4), 720–738. https://doi.org/10.1111/1541-4337.12215 DOI: https://doi.org/10.1111/1541-4337.12204

16. Fawole, O. A., & Oso, B. A. (2004). Laboratory manual of microbiology (4th ed.). Spectrum Books Ltd.

17. Duh, P. D., Tu, Y. Y., & Yen, G. C. (1999). Antioxidant activity of water extract of Harng Jyur (Chrysanthemum morifolium Ramat). LWT - Food Science and Technology, 32(5), 269–277. https://doi.org/10.1006/fstl.1998.0534 DOI: https://doi.org/10.1006/fstl.1999.0548

18. Wang, S. Y., & Jiao, H. (2000). Scavenging capacity of berry crops on superoxide radicals, hydrogen peroxide, hydroxyl radicals, and singlet oxygen. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 48(11), 5677–5684. https://doi.org/10.1021/jf000404a DOI: https://doi.org/10.1021/jf000766i

Nashr etilgan

17.11.2026

How to Cite

Imomova, M. Y., & Gafurova, M. A. (2026). CHENOPODIUM ALBUM (SHO’RA) VA AMARANTHUS RETROFLEXUS ( QAYRILGAN MACHIN)O’SIMLIKLARINING BARGI ASOSIDA HAR XIL NISBATLARDA OLINGAN SPIRTLI VA SUVLI EKSTRAKTLARNI ANTIRADIKALLIK XUSUSIYATINI DPPH METODI BILAN BAHOLASH. Tovarlar Kimyosi Va Xalq Tabobati Jurnali, 5(5), 347–387. https://doi.org/10.55475/jcgtm/vol5.iss5.2026.666

Son

Bo'lim

Xalq tabobati

Kategoriyalar

O'xshash maqolalar

<< < 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 > >> 

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari

Obs.: Bu plaginni yoqish uchun kamida bitta statistika/hisobot plagini kerak. Agar sizning statistik plaginlaringiz bir nechta ko'rsatkichlarni taqdim etsa, iltimos, administratorning sayt sozlamalari sahifasida va/yoki jurnal menejerining sozlash sahifalarida asosiy ko'rsatkichni tanlang.
Loading...